Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng nỗi đau và mong mỏi tìm thấy phần mộ, xác định được danh tính của các liệt sỹ thì vẫn nguyên vẹn trong lòng hàng triệu gia đình Việt Nam.
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương trên cả nước.
Các hài cốt liệt sĩ tại khu vực rừng khe núi Cha Lỳ, thôn Cựp, xã Hướng Lập ở độ sâu khoảng 1,5-1,6m cùng nhiều di vật kèm theo.
Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà là mệnh lệnh từ trái tim, là sứ mệnh thiêng liêng của cả dân tộc.
Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ - mệnh lệnh từ trái tim
Bởi vậy, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý và lương tri của dân tộc.
Trong những năm qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác này đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Đặc biệt, trong giai đoạn 2021-2025, toàn quốc đã tìm kiếm và quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sỹ. Đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), qua đó, đã xác định được danh tính cho hơn 100 liệt sỹ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sỹ bằng phương pháp thực chứng; đã tổ chức thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng gene thân nhân liệt sỹ.
Hệ thống cơ sở giám định ADN từng bước được đầu tư, nâng cấp; dữ liệu và kết quả giám định được lưu trữ, quản lý tại Trung tâm Lưu trữ ADN hài cốt liệt sỹ và thân nhân liệt sỹ, phục vụ lâu dài cho công tác xác định danh tính.
Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sỹ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ liệt sỹ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng rất khó khăn: Thông tin ngày càng ít, nhân chứng lịch sử ngày càng giảm, địa hình, địa bàn thay đổi lớn theo thời gian.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, đổi mới phương pháp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương cùng tinh thần làm việc quyết tâm, nỗ lực vượt bậc trong triển khai thực hiện.
Vì vậy, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” do Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ phát động từ ngày 2/4/2026 không chỉ là một sáng kiến hành động, mà là sự khẳng định quyết tâm của cả hệ thống chính trị đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ.
Lần đầu tiên, hoạt động tìm kiếm và xác định danh tính liệt sỹ được “chiến dịch hóa” ở quy mô quốc gia, với các chỉ tiêu cụ thể, thời gian rõ ràng và sự huy động đồng bộ từ nhiều lực lượng quân đội, chính quyền địa phương, ngành khoa học và thân nhân liệt sỹ.
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” 500 ngày đêm diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ: rà soát, chuẩn hóa dữ liệu; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập trong và ngoài nước; tăng cường giám định ADN, kết nối ngân hàng gen thân nhân với dữ liệu hài cốt liệt sỹ.
Việc tổ chức thực hiện được triển khai theo lộ trình cụ thể: từ khảo sát, xây dựng kế hoạch trong quý 1/2026; tổ chức tập huấn, giao nhiệm vụ trong tháng 4/2026; đến triển khai lấy mẫu diện rộng từ tháng 5/2026 và mở rộng toàn quốc đến giữa năm 2027.
Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sỹ; hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sỹ trên toàn quốc; giám định ADN được khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sỹ.
Đồng thời, đặt mục tiêu xây dựng hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sỹ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối chiếu xác định danh tính hài cốt liệt sỹ; đẩy mạnh công tác rà phá bom mìn, vật nổ để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, nhất là tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi tại tỉnh Tuyên Quang, tỉnh Lào Cai, tỉnh Lạng Sơn…
Tăng tốc “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ”
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với yêu cầu vừa khẩn trương, vừa khoa học, chặt chẽ nhằm tạo chuyển biến thực chất trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.
Theo báo cáo của Cục Chính sách-Xã hội, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về chuyên môn, kỹ thuật và tổ chức thực hiện.
Đáng chú ý là Hướng dẫn số 2783/HD-BQP ngày 26/4/2026 về đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập, tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ; Quyết định số 1973/QĐ-BQP ngày 22/4/2026 về quy trình kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sỹ phục vụ giám định ADN.
Đây được xem là cơ sở quan trọng để các địa phương và các đơn vị giám định ADN triển khai đồng bộ việc lấy mẫu, xác định danh tính hài cốt liệt sỹ trên phạm vi toàn quốc.
Phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sỹ đã được hoàn thiện, tổ chức tập huấn, chuyển giao cho các cơ quan, đơn vị, địa phương phục vụ số hóa dữ liệu. Bộ Quốc phòng cũng đang nghiên cứu xây dựng phần mềm quản lý tiến độ toàn bộ Chiến dịch 500 ngày đêm.
Một trong những nội dung được chú trọng là khai thác, xử lý các nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập, nhất là tài liệu từ nước ngoài. Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương án tiếp nhận, xử lý, khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu này.
Từ ngày 15/3 đến 6/5/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 358 hài cốt liệt sỹ, trong đó có 51 hài cốt trong nước, 36 hài cốt tại Lào và 271 hài cốt tại Campuchia. Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Ban Chỉ đạo Quân khu 4 lựa chọn Nghĩa trang liệt sỹ Nghi Lộc (xã Đồng Lộc, tỉnh Nghệ An) để tổ chức làm trước việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ và tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm.
Ở hướng nhiệm vụ quốc tế, Đoàn công tác Cơ quan Thường trực Ban Công tác đặc biệt Chính phủ đã khảo sát, kiểm tra phương tiện, trang bị tại các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ ở Lào; đồng thời đề xuất bổ sung phương tiện, sửa chữa nhà tạm, nhà ở cho các lực lượng làm nhiệm vụ.
Các quân khu, địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch tổ chức lễ đón các đội tìm kiếm, quy tập tại Lào và Campuchia trở về nước, tổ chức truy điệu, an táng hài cốt liệt sỹ trong các tháng 5, 6 và 7/2026.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị đẩy nhanh tiến độ xây dựng, triển khai phần mềm quản lý tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm nhằm sớm tự động hóa công tác báo cáo ở các cấp.
Xác định rõ chỉ tiêu về số lượng mẫu ADN được lấy, số nguồn tài liệu lưu trữ được khai thác, số hồ sơ có khả năng xác minh cao cũng như mục tiêu truyền thông của từng giai đoạn. Tất cả nhiệm vụ đều phải có thời hạn cụ thể. Những việc cần làm ngay thì phải hoàn thành ngay trong tháng 5.
Cho biết Ban Chỉ đạo quốc gia sẽ sớm tổ chức cuộc làm việc toàn diện để rà soát tiến độ, phân công trách nhiệm cụ thể và kiểm tra thực tế tại các địa phương, quân khu, Phó Thủ tướng nhấn mạnh Chiến dịch phải tạo được kết quả thực chất, phấn đấu đến ngày 27/7/2026 tìm kiếm, quy tập được ít nhất 500 hài cốt liệt sỹ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sỹ và toàn xã hội.
Các địa phương tích cực triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ”
Các tỉnh, thành phố trên cả nước cũng đang tích cực triển khai, thực hiện hiệu quả "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ' theo chỉ đạo của Chính phủ.
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” là một bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc thực hiện trách nhiệm thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sỹ.
Tin tưởng rằng, bằng sự kiên định, kiên trì ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, các bộ, ngành, địa phương, cơ quan sẽ đưa được nhiều liệt sỹ trở về với tên tuổi, với quê hương, gia đình; góp phần làm tròn nghĩa vụ với những người đã hy sinh xương máu để đất nước được hoà bình, thống nhất, nhân dân được ấm no, hạnh phúc.
