Từ ngày 01/7/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật về quản lý hành chính, an ninh, trật tự chính thức có hiệu lực thi hành. Trong đó, nhiều quy định mới liên quan đến Luật Căn cước và Luật Cư trú sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về dân cư.
Bảo đảm quyền cư trú của trẻ em dưới 6 tuổi
Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định nhằm bảo đảm quyền được sống cùng cha, mẹ hoặc người giám hộ của trẻ em dưới 6 tuổi.
Theo đó, trẻ dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp của cha, mẹ hoặc người giám hộ, kể cả khi nơi ở đó không thuộc quyền sở hữu của trẻ và không cần sự đồng ý của chủ hộ hoặc chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp.
Khi thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, tờ khai thay đổi thông tin cư trú cũng không phải có ý kiến đồng ý của chủ hộ hoặc chủ sở hữu nhà ở.
Quy định mới góp phần bảo đảm quyền lợi của trẻ em trong giai đoạn đầu đời, tạo điều kiện để trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trong môi trường gia đình, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân.
Siết chặt quản lý đăng ký cư trú
Luật cũng nghiêm cấm việc đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú cho người không thực tế sinh sống tại địa chỉ đăng ký, trừ trường hợp đăng ký cư trú cho trẻ em dưới 6 tuổi về ở với cha, mẹ hoặc người giám hộ theo quy định.
Bên cạnh đó, khi có người đến lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, chủ cơ sở lưu trú, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch hoặc người quản lý phương tiện có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú theo quy định.
Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt thì người đến lưu trú phải chủ động thực hiện việc thông báo lưu trú.
Không được yêu cầu xuất trình giấy tờ đã tích hợp trên VNeID
Trong lĩnh vực căn cước, Luật bổ sung quy định nghiêm cấm cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền yêu cầu công dân xuất trình các loại giấy tờ đã được tích hợp trên căn cước điện tử hoặc ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID khi giải quyết thủ tục hành chính, trừ trường hợp dữ liệu không thống nhất hoặc pháp luật có quy định khác.
Nếu công dân đã xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu thì không phải cung cấp lại các giấy tờ hoặc thông tin đã được tích hợp.
Quy định này góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân khi thực hiện các giao dịch hành chính.
Có thể cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến
Từ ngày 01/7/2026, người dân có thể thực hiện cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID, ngoài hình thức làm trực tiếp như trước đây.
Việc cấp đổi, cấp lại trực tuyến được áp dụng trong các trường hợp:
Thông tin thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính.
Thẻ căn cước bị mất.
Thẻ căn cước bị hư hỏng, không còn sử dụng được.
Cơ quan quản lý căn cước sẽ sử dụng dữ liệu ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt đã thu nhận trước đó cùng thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để thực hiện cấp lại thẻ, giúp người dân giảm thời gian đi lại và đơn giản hóa thủ tục.
Chủ động thực hiện đúng quy định
Việc triển khai các quy định mới về căn cước và cư trú là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, xây dựng Chính phủ số, xã hội số và công dân số.
Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu các quy định mới; sử dụng hiệu quả căn cước điện tử, ứng dụng VNeID trong thực hiện các giao dịch hành chính; thực hiện đúng quy định về đăng ký cư trú, đăng ký lưu trú và cập nhật thông tin cá nhân khi có thay đổi.
Thực hiện tốt các quy định mới không chỉ góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi công dân mà còn nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
